Searching for "verzorgingsstaat"

Andersdenkend in de participatiesamenleving

Hoe meer we afstand doen van de verzorgingsstaat, des te meer realiseer ik mij wat een fantastisch bezit dat eigenlijk was.  Zo was de verzorgingsstaat (zeker in zijn laatste fase) heel vriendelijk voor mensen die hem eigenlijk niet moesten.  Voor aanhangers van de verzorgingsstaat waren er professionele hulpverleners, verzorgenden, betaalde hulpverleners, collectieve voorzieningen, verzorgingshuizen, zorginstellingen voor mensen met beperkingen. Allemaal betaald met premies en belastingen. Maar wie liever zich liever liet verzorgen door zijn eigen familie, of wie omgekeerd liever zelf zorgde voor zijn bejaarde ouders of verstandelijke beperkte kind, die kon in de verzorgingsstaat zijn eigen kleine participatiesamenleving vormgeven.  Daar had je een persoonsgebonden budget voor, waar je mantelzorg mee kon betalen of een ouderinitiatief voor mensen met een verstandelijke beperking. De verzorgingsstaat in zijn nadagen was heel tolerant en welwillend ten opzichte van andersdenkenden en zelfzorg-adepten. Lees de column in Vakblad Sociaal Werk verder (pdf)

Mensen haken af dankzij participatiesamenleving

“Margo Trappenburg stond niet te juichen op het moment dat Nederland overging van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Natuurlijk erkent ze dat er ook aan de verzorgingsstaat nadelen zitten, maar wat haar betreft is het toch één van de mooiste menselijke uitvindingen. ‘Maar ik ga er niet over wat de Nederlandse regering besluit en de omslag is gemaakt. Ik vind alleen wel dat we ons meer zouden moeten verdiepen in de voor- en nadelen die dit met zich meebrengt.’” Lees verder

Ik wil mijn kinderen niet tot last zijn. Euthanasie en hulp bij zelfdoding in de participatiemaatschappij

Artikel in Tijdschrift voor Gezonheidszorg en Ethiek

Een van de issues tijdens de verkiezingscampagne van 2017 in Nederland was de ‘voltooid-levendiscussie’, die handelt over het recht van oude mensen om hun leven te beëindigen, ook als zij niet uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Voorstanders vinden dat dit recht voor mensen vanaf een bepaalde leeftijd (70, 75?) in een wet moet worden vastgelegd. In dit artikel wordt betoogd dat de vraag naar hulp bij zelfdoding op oudere leeftijd groter wordt naarmate de participatiesamenleving verder voortschrijdt en de verzorgingsstaat verdwijnt. Ouderen zullen gaan vragen om hulp bij zelfdoding om altruïstische redenen. Lees het artikel (pdf)

Dat vak dat je leerde, dat is niet meer: Hoe maatschappelijk werkers in Nederland denken over de-professionalisering

‘My profession is gone’: how social workers experience de-professionalization in the Netherlands’
Wetenschappelijk Engelstalig artikel met Gercoline van Beek in European Journal of Social Work
.

Samenvatting in het Nederlands:

Hulpverleners in het sociaal domein in Nederland worden geconfronteerd met twee belangrijke veranderingen. Ten eerste wordt gespecialiseerde hulpverlening grotendeels vervangen door generalistisch werkende wijkteams. En ten tweede maakt de verzorgingsstaat plaats voor een participatiesamenleving, waarin mensen vooral hulp moeten krijgen van elkaar in plaats van betaalde hulpverleners. De eerste verandering heet ‘despecialisatie’, de tweede fundamentele de-professionalisering. De centrale vraag in dit artikel luidt: hoe beoordelen maatschappelijk werkers deze veranderingen? Kwalitatieve interviews met 29 ervaren maatschappelijk werkers laten zien dat zij doorgaans enthousiast zijn over despecialisatie, omdat dit beter is voor cliënten met multi-problematiek. Zij zien generalistisch werken ook als een nieuwe uitdaging. Het oordeel over fundamentele de-professionalisering is negatiever. Maatschappelijk werkers maken zich zorgen over cliënten die geen geschikt netwerk hebben. Zij maken ook zorgen over hun vak, nu hulpverlening (gedeeltelijk) wordt overgenomen door leken en vrijwilligers. Ze vinden het moeilijk om zich tegen deze ontwikkeling te verzetten: zij vrezen voor hun baan. Sommigen zijn bereid om zelf onbetaald hun werk voort te zetten. Het is hoog tijd dat maatschappelijk werkers (nu: sociale professionals) en wetenschappers op dit gebied zich verdiepen in fundamentele de-professionalisering.

Gratis werk

Lezing over de grens tussen vrijwilligerswerk en reguliere arbeid. Conferentie ‘De zin en onzin van de Rotterdamse Tegenprestatie’.

“De verzorgingsstaat was een schild voor de zwakken, een ontlasting voor hun niet-kwetsbare familieleden. De verzorgingsstaat was ten slotte een banen-generator. De verzorgingsstaat creëerde een grote hoeveelheid banen waarin niet alleen, maar toch vooral heel veel vrouwen werk vonden. Vrouwen konden aan de slag in de kinderopvang en de naschoolse opvang terwijl andere vrouwen elders gingen werken. Vrouwen gingen betaald werk doen als verzorgende, diëtiste of activiteitenbegeleidster in verpleeg- en verzorgingshuizen. Mannen, maar ook veel vrouwen werden bijstandsmaatschappelijk werker bij de sociale dienst. Vrouwen die voorheen onbetaalde armenzorg zouden hebben gedaan voor de diaconie of de raad voor de kinderbescherming konden nu een echte baan vinden met een salaris en met carrière mogelijkheden. Hoe mooi dat was kunnen we lezen in de memoires van maatschappelijk werkster Marie Kamphuis, die haar opleiding tot sociaal werkster afrondde in de jaren dertig en er als een van de weinigen al voor de verzorgingsstaat in slaagde een betaalde baan te vinden. Ze vertelt hoe blij ze daarmee was: Lees verder en bekijk de powerpoint

Tussen kantklosprincipe en minibieb. Dubbelinterview in Bestuurskunde

Rixt Riemersma & Thomas Schillemans in gesprek met Menno Fenger en Margo Trappenburg over de participatiesamenleving
Bestuurskunde 2016 (25) 3

“In de participatiesamenleving moeten/mogen mensen veel zelf doen. Dit leidt tot een fundamentele herijking van de rol en de principes van de verzorgingsstaat. In hun recente oraties zetten de hoogleraren Fenger en Trappenburg dit onderwerp verder op de kaart. En, hoewel ze beiden het belang van lokale kennis en goede samenwerking onderstrepen, komen ze daarbij tot een radicaal andere waardering van het verschijnsel. Waar Trappenburg ons oproept om eens ‘nee’ te zeggen tegen al dat participeren’, daar wil Fenger juist onderzoeken hoe het ‘eigenaarschap van publieke instituties’ in de verzorgingsstaat ‘dichter bij burgers’ kan worden gebracht. In dit artikel resumeren en confronteren we deze beide perspectieven op de toekomst van de verzorgingsstaat.”

Lees het interview hier

Helpen als ambacht. Over arbeidsdeling in de participatiemaatschappij

29 april oratie (dubbeloratie met Evelien Tonkens) Universiteit voor Humanistiek, Pieterskerk, Utrecht, 14.45 uur precies.

De omslag van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij heeft gevolgen voor de verdeling van arbeid. Veel werk dat in de verzorgingsstaat werd gedaan door betaalde krachten (thuiszorgmedewerkers, activiteitenbegeleiders, sociale hulpverleners) moet in de participatiesamenleving op onbetaalde basis worden verricht door familie, vrienden en buren en door werklozen als tegenprestatie voor een uitkering. Margo Trappenburg duidt dit aan als de opkomst van het Ikea-principe in de hulpverlening. Haar oratie gaat over de vraag of hulpverlening volgens het Ikea principe een goed idee is en zo nee, of het mogelijk is om daar iets tegen te doen.

Lees een samenvatting op de socialevraagstukken.nl of de volledige versie (PDF)

oratie_kaft

Interviews

Lezingen

2019

  • Geld of hulp in natura? Lezing tijdens Studiedag All about the money? Leidt financiële regie tot maatschappelijke deelname?, VFG Vereniging Personen met een Handicap, Vlaams Parlement, Brussel, 7 mei. Powerpoint
  • Bijdrage aan panel Frontlijnwerk, congress Avans in Blauw, Den Bosch. 27 april
  • Rekenen is nog veel moeilijker dan het lijkt. Lezing voor de Rekenkamer Zeist, bij het afscheid van voorzitter Alma Schaafstal,
    21 februari. Powerpoint
  • Toespraak bij het afscheid van Neeltje Spit als sociaal makelaar, Buurtcentrum De Boog, Utrecht Overvecht, 14 januari

2018

2017

2016

2015

  • Lezing bij jubileumdiner Verdiwel over de participatiesamenleving, de doe-democratie en de positie van kwetsbare doelgroepen daarin, 26 november, Utrecht.
  • Burn-out samenleving of lief communisme? Twee typen participatiesamenleving en de gevolgen voor hulpverleners. Lezing op jaarcongres BPSW (tot 2 november NVWM geheten), 19 november, Utrecht. Powerpoint
  • Lezing over Loonfatsoen. Rotary Haarlem, 12 november. Powerpoint
  • ‘De Montessoridemocratie. Burgerparticipatie, de transities in het sociale domein en de impact op onze maatschappij,’ Key-note lezing bij overheidsevent ‘Midden in de samenleving’ van AOG School of Management, 30 september, Amersfoort. Powerpoint
  • ‘Zin en onzin van evidence based werk’. Lezing voor Zorginstituut Nederland, 1 september 2015, Diemen Zuid. Powerpoint
  • ‘Arbeidsdeling in de participatiemaatschappij’. Faculteitsdag Rebo Universiteit Utrecht, 13 juni, Utrecht. Powerpoint
  • Zin en onzin van evidence based werken. Besloten bijeenkomst VNG over onderzoek doen in het sociale domein, 12 juni, Den Haag. Powerpoint
  • ‘Kijk uit met morele verplichtingen’. Lezing over de schaduwzijden van de participatiemaatschappij, bij Platform Mantelzorg Amsterdam (PMA) tijdens bijeenkomst rond het thema ‘Rechtvaardige verdeling van zorgtaken,’ 12 mei, Amsterdam. Powerpoint
  • Professionaliseren of deprofessionaliseren? Lezing op symposium Landelijk Opleidingsoverleg MWD-opleidingen (LOO MWD), 17 april, Utrecht. Powerpoint
  • Workshop voor kenniskring Sociale wijkteams Noord-Holland, 16 april, Hilversum
  • Lunchdebat bij Movisie. ‘Sociale professionals? … Dat kunnen burgers ook’. 2 april, Utrecht
  • Beterweters in het publieke domein. Lezing op het slotcongres Beter en Concreter, Utrecht, 25 maart. Powerpoint
  • Soorten van gelijk. Lezing tijdens Studium Generale aan de Universiteit Utrecht over de rol en waarde van wetenschappelijk bewijs, 18 februari.
  • Hulpverlenen in de participatiesamenleving. Toespraak ter gelegenheid van uitreiking De La Courtprijs aan Marcel Spierts bij KNAW, 9 februari, Amsterdam. Powerpoint


2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

  • Bijdrage aan de forumdiscussie ter gelegenheid van de presentatie van het laatste jaarboek van B en M, Ewald Engelen, Anton Hemerijck en Willem Trommel (red.), Van sociale bescherming naar sociale investering. Zoektocht naar een andere verzorgingsstaat, Boom, Amsterdam 2007.
  • Nieuwe tijden, oude waarden, lezing voor het Congres Lef en liefde, zorgpodium, Erasmus Universiteit, Rotterdam, 23 maart 2007. Powerpointpresentatie.
  • De patient in het echt, lezing voor de Raad van Aangeslotenen van het kwaliteitsinstituut CBO, Amersfoort, 27 maart 2007. Powerpointpresentatie.
  • Machiavelli in civil society. Patient Organizations in the Netherlands, paper prepared for ECPR Joint Sessions, Helsinki 7-5-2007, met Hester v.d. Bovenkamp.
  • Vraaggerichtheid als beoordelingscriterium, voordracht voor de Algemene Rekenkamer, Den Haag, 24 mei 2007. Powerpointpresentatie.
  • Patienteninvloed in de zorg, voordracht voor een leergang Professionalisering van patientenorganisaties van NPCF/PGO, Nieuwegein, 14 juni 2007.
  • Bijdrage aan het expert panel Ethiek en Gezondheid, ZonMW, 26 oktober 2007.
  • Bijdrage aan paneldiscussie ‘Professioneel en verantwoordelijk’, VU, Medische faculteit, Amsterdam, 31 oktober 2007.
  • Voorzitterschap deelsessie ‘Omgaan met complexe problemen’, symposium ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Nationale Ombudsman.
  • Bijdrage aan special panel Professionals under Pressure, annual conference NIG/NOB, Tilburg, 8 november 2007.
  • De paarse krokodil en hoe het verder ging, lezing voor het symposium Liefde, Werk en veel Papier, Sliedrecht 9 november 2007. Powerpointpresentatie.
  • The Dutch Social Fabric. Health Care, Trust and Solidarity, paper voor conferentie over euthanasie in Nederland, Nijmegen, 9-10 november 2007.

2006

2005

  • Multiculturele vraagsturing: de toekomst van de zorg? , lezing voor de Vereniging van Bestuurskunde, 27 januari 2005.
  • Referaat over Rita Struhkamp, Dealing with Disability, Rotterdam, 15 maart 2005.
  • De markt als medicijn, lezing voor werkconferentie Zorgverzekeringswet, georganiseerd door de GGZ, Amersfoort 8 april 2005.
  • Changing the Dutch health care system, lezing voor de afdeling MGZ van het Erasmus MC, 25 april 2005.
  • Dubbele depolitisering , beschouwing naar aanleiding van de zaak Kelly, Rotterdam, BMG forum, 20-5-2005.
  • Kwaliteitsbeleid: beter af met de verzekeraar?, lezing voor congres Menzis, Zwolle, 26-5-2005.
  • Wat doet de dokter aan preventie, bijdrage aan KNMG congres, 2-6-2005.
  • Taakherschikking in de zorg, lessen van elders, lezing voor KNMG congres taakherschikking, 15-9-2005.
  • Multiculturele vraagsturing: de toekomst van de zorg?, lezing op congres Altrecht (GGZ Utrecht), 29–9-2005.
  • Het perspectief van de consument, patiënt, verzekerde, lezing op congres Zorg als Beroep en bedrijf, TGE congres, Ede, 28-10-2005.
  • , bijdrage aan het openingscongres van de Week Chronisch zieken, Groningen, 4-11-2005.
  • De twee zielen van de huisarts , lezing voor de landelijke huisartsen opleidingsvereniging, Driebergen, 24-11-2005.

2004

  • Keuzevrijheid en transparantie in de zorg , lezing op het KNMG congres, 11 maart 2004.
  • Referaat ter gelegenheid van de presentatie van onderzoek van het Verwey Jonker Instituut naar belangenbehartiging in de gezondheidszorg, 9 juni 2004.
  • Zin en onzin van medezeggenschap , lezing ter gelegenheid van symposium Mentrum (GGZ Amsterdam), Amsterdam 28 oktober 2004.
  • Coreferaat bij de Drees lezing van Paul Schnabel, Den Haag, 2 november 2004. Zie voor de integrale opname de site van de Stichting Drees Lezing
  • Lezing ter gelegenheid van het ZonMW congres Arbo-curatieve zorg, Nieuwegein 23 november 2004.

2003

  • Zin en onzin van ziekenhuisautonomie, lezing voor studiedag in het kader van NWO project over reproductieve technologie, Utrecht, 31-1-2003.
  • Normen en waarden, voordracht voor de jaarvergadering van de VVD, Noordwijkerhout, 16-5-2003.
  • Spreidingsbeleid, lezing op het ministerie van VROM, Den Haag, 22-5-2003.
  • De geschiedenis van euthanasie in Nederland, commentaar op het proefschrift van Heleen Weyers, studiemiddag van de Vereniging voor Rechtssociologie, Utrecht, 23-5-2003.
  • Liberalisme of republikanisme: spreken over reproductieve technologie , lezing voor Centrum voor Gender en diversiteit, Universiteit Maastricht, 18 juni 2003.
  • Slotbeschouwing bij de presentatie van Evelien Tonkens, Mondige burgers, getemde professionals , De Balie Amsterdam, 8 september 2003.
  • Bijdrage aan forumdiscussie ter gelegenheid van het afscheid van Ed van Thijn als bekleder van de Den Uyl leerstoel, UvA, Amsterdam 12 september 2003.
  • Afsluitende column op het symposium van het Thijm genootschap, Krakende normen, schurend recht, 11 oktober 2003.
  • Bijdrage aan het Rathenau technologie festival, De maakbare mens, Amsterdam, 1 november 2003.

2002

2001

  • Over de regulering van medisch-ethische kwesties , lezing aan de RU Groningen, 17 januari 2001.
  • Coreferaat bij de presentatie van Het ongetemde beest , onderzoek van het Rathenau instituut naar het functioneren van de Commissie Biotechnologie bij Dieren, 18 mei 2001.
  • Tertium non datur , lezing voor de Wiardi Beckman Stichting, bij het afscheid van Dunning als voorzitter van het curatorium, Den Haag, 12 november 2001.

2000

  • Grenzen aan het recht op zorg, lezing voor het Diaconessenhuis in Utrecht, 16 mei 2000.
  • Autonomie en voorspellende geneeskunde, lezing ter gelegenheid van het tien jarig jubileum van het Tijdschrift voor Geneeskunde en ethiek, Utrecht, 26 mei 2000.
  • Gastcollege Walzer voor de Onderzoeksschool Ethiek, 6 juni 2000.
  • Toelatingsbeleid en rechtvaardigheid, lezing voor afdeling van het Humanistisch Verbond, 11-10-2000.

In de media

Kranten & (online) tijdschriften


Radio & tv